22 maart Bombardement

22 maart 1945, een zwarte dag.

Op 22 maart 1945 rond 16.00 uur zijn bij een bombardement op Nijverdal 74 mensen omgekomen. In totaal zijn er in de gemeente Hellendoorn bij bombardementen 85 mensen omgekomen. Als gevolg van vandalisme is de gedenksteen aangepast en verplaatst naar het plein voor het oude gemeente huis. Tijdens de bouwwerkzaamheden van het nieuwe Huis van Cultuur en Bestuur werd een tijdelijke plek gevonden bij het hervormd centrum. In 2008 kreeg de gedenksteen een definitieve plek in de binnentuin van het Huis voor Cultuur en Bestuur.

Vlak vóór de Bevrijding, op 22 maart 1945, beleefde Nijverdal de zwartste dag uit haar geschiedenis. Het was een zonnige voorjaarsdag. Veel Nijverdallers waren een eindje aan het wandelen, boodschappen doen of op weg naar familie of vrienden. Toen er geallieerde vliegtuigen in de lucht verschenen, keken ze daar niet meteen raar van op. De spoorlijn Almelo-Zwolle en Almelo-Marienberg was al vaker doelwit geweest van de bommenwerpers. Met de bombardementen trachtten de geallieerden de aan- en afvoerroutes van de Duitsers te blokkeren. Ook het Ruhrgebied werd vaak bestookt door de geallieerde bommenwerpers. Maar deze vliegtuigen hadden hun doel in Duitsland niet bereikt en kregen de opdracht een gelegenheidsbombardement op Nijverdal uit te voeren.

De gevolgen waren afschuwelijk: er vielen 74 doden en vele gewonden. Veel mensen raakten gehandicapt of verminkt voor het leven. De doden werden naar de openbare lagere school gebracht. Daar probeerde men hen te identificeren. De NSB-burgermeester wilde alle doden in een massagraf begraven, maar de heren Boontje, commandant Luchtbeschermingsdienst, en Visscher van Geneeskundige Dienst wisten dit te voorkomen. Om het half uur vond in de navolgende dagen een begrafenis plaats. De ingrijpende gebeurtenis laat tot op heden in Nijverdal diepe emotionele sporen na. Bij de gedenksteen in de binnentuin van het Huis voor Cultuur en Bestuur wordt jaarlijks een korte plechtigheid gehouden, waarbij de Stichting Evenementen Nijverdal en de nabestaanden bloemen leggen.